📖 EŞİK kitabı lansmanına 46 gün kaldı

Bilim

Egzersiz fizyolojisi, dayanıklılık bilimi ve spor psikolojisi. Kanıta dayalı antrenman bilgisi — VO₂ maks, laktik eşik, periodizasyon ve daha fazlası.

Bilim

Egzersiz fizyolojisi, dayanıklılık bilimi ve spor psikolojisi. Kanıta dayalı antrenman bilgisi — VO₂ maks, laktik eşik, periodizasyon ve daha fazlası.

46 yazı

Derin DalışKültür 4 dk okuma

Türk Spor Biliminin Öncüleri: İbn Sina’dan Günümüze

Bilim /

Buhara, 1025. İbn Sina el-Kanun fi’t-Tıb’ı tamamlıyor — beş kitap, bir milyon kelimeye yakın hacim. Birinci kitabın egzersiz bölümünde yazdığı cümle, bin yıl sonra modern fizyologları şaşırtacaktır: “Riyâzat, ten renginde kızarıklık ve terleme oluşturacak kadar şiddetli olmalıdır, ancak nefes almayı zorlaştıracak ya da konuşmayı engelleyecek düzeye ulaşmamalıdır.” Modern bir egzersiz fizyologu bu cümleyi okuduğunda birinci […]

Türk Spor Biliminin Öncüleri: İbn Sina’dan Günümüze Read More »

Pratik RehberFizyoloji 4 dk okuma

Egzersiz ve Bağışıklık: J Eğrisi

Bilim /

1990’larda David Nieman, Los Angeles Maratonu koşucularını yarış sonrası altı hafta boyunca takip etti. Sonuçlar çarpıcıydı: Maratondan sonraki iki hafta içinde üst solunum yolu enfeksiyonu riski, koşmayanlara kıyasla 2-6 kat daha yüksekti. Ama hikâyenin diğer yarısı daha ilginçtir: Orta yoğunlukta düzenli egzersiz yapan bireyler, sedanter bireylere kıyasla %18-67 daha az enfeksiyon geçiriyordu. Egzersiz ve bağışıklık

Egzersiz ve Bağışıklık: J Eğrisi Read More »

AraştırmaFizyoloji 8 dk okuma

Dayanıklılık Egzersizinde Enerji Metabolizması: Kapsamlı Bir İnceleme

Bilim /

Dayaniklilik egzersizi sirasinda kas glikojen depolari kritik bir enerji kaynagidir . Bu surecte laktat esigi belirleyici bir rol oynar . Modern spor bilimi, bu metabolik sureclerin anlasilmasinda buyuk ilerlemeler kaydetmistir ve atletik performansin optimize edilmesinde temel bir rol oynamaktadir. Enerji metabolizmasi, kas hucresindeki biyokimyasal yolaklarin karmasik bir etkilesimi olarak tanimlanabilir ve dayaniklilik sporcularinin performansini dogrudan

Dayanıklılık Egzersizinde Enerji Metabolizması: Kapsamlı Bir İnceleme Read More »

Okumaya devam edin

Hakemli araştırmalardan beslenen Türkçe spor bilimi makaleleri — yenisi çıkınca haberiniz olsun.

Araştırma ÖzetiFizyoloji 7 dk okuma

Bikarbonat ve Beta-Alanin: Asit Tamponlamanın Bilimi

Bilim /

800 metre finali, son 200 metre. Koşucunun kuadrisepslerinde yanma dayanılmaz hale geliyor — ama yanmayı yaratan laktat değil, ATP hidrolizinden açığa çıkan hidrojen iyonlarının (H⁺) birikimidir. pH düşüyor, fosfofruktokinaz inhibe oluyor, sarkoplazmik retikulumdan kalsiyum salınımı bozuluyor. Tam bu noktada vücudun savunma hattı devreye girer: Bikarbonat (HCO₃⁻) H⁺ ile birleşerek karbonik asit oluşturur; bu da CO₂

Bikarbonat ve Beta-Alanin: Asit Tamponlamanın Bilimi Read More »

Pratik RehberFizyoloji 7 dk okuma

Aşırı Antrenman Sendromu: Tanı, Belirtiler ve Geri Dönüş

Bilim /

Rekreasyonel sporda en yaygın yanlış tanı aşırı antrenman sendromudur (OTS). Bir koşucu iki hafta boyunca tempolarının düştüğünü fark eder ve “overtrained oldum” der. Gerçekte OTS son derece nadirdir — aylar süren sistematik aşırı yük, yetersiz uyku ve düşük kalori alımının birleşimiyle oluşur. Toparlanması 3-12+ ay alır. Çoğu sporcunun yaşadığı, işlevsel aşırı yüklenmenin (FOR) çok ötesindedir.

Aşırı Antrenman Sendromu: Tanı, Belirtiler ve Geri Dönüş Read More »

Fizyoloji 7 dk okuma

Aerobik mi Anaerobik mi? Enerji Sistemleri ve Eşik Zonları

Bilim /

“Aerobik mi anaerobik mi?” — spor salonlarında her gün sorulan ve neredeyse her zaman yanlış cevaplanan soru. Gerçek şudur: Üç enerji sistemi eş zamanlı çalışır. Aerobik ve anaerobik ayrı düğmeler değildir; bir kadranın iki ucudur. 400 metre sprintinin bile %40-50’si aerobik kaynaklıdır; maratonun bile son sprintinde anaerobik glikoliz devreye girer. “Aerobik mi anaerobik mi” sorusu

Aerobik mi Anaerobik mi? Enerji Sistemleri ve Eşik Zonları Read More »

Derin DalışFizyoloji 7 dk okuma

Koşu Ekonomisi: Her Adımın Metabolik Maliyeti

Bilim /

İki koşucu, birebir aynı VO₂ maks değeri — 70 ml/kg/dk. Aynı laktat eşiği, aynı antrenman geçmişi, aynı yaş. Maraton zamanları? Biri 2:45, diğeri 3:15. Otuz dakikalık fark. Conley ve Krahenbuhl’un 1980’deki klasik çalışması bu paradoksu çözdü: Benzer VO₂ maks’a sahip ulusal düzey koşucular arasında 10K performans farkını belirleyen en güçlü değişken, VO₂ maks değil koşu

Koşu Ekonomisi: Her Adımın Metabolik Maliyeti Read More »

Araştırma ÖzetiFizyoloji 8 dk okuma

Kreatin: En Çok Araştırılan Takviyenin Bilimi

Bilim /

Vücuttaki toplam ATP deposu yalnızca ~250 gram — 3-8 saniyelik maksimal efora yeten miktar. İlk birkaç saniyenin ötesinde her kas kasılması, ATP’nin anlık yeniden sentezine bağımlıdır. Fosfokreatin (PCr) sistemi bu boşluğu doldurur: PCr, ADP’ye fosfat grubu aktararak ATP’yi milisaniyeler içinde yeniler. Kaslarda depolanan PCr miktarı 75-80 mmol/kg kuru ağırlıktır — ve kreatin takviyesiyle artırılabilir. 90’lı

Kreatin: En Çok Araştırılan Takviyenin Bilimi Read More »

Pratik RehberFizyoloji 8 dk okuma

İrtifa Antrenmanı: Yüksekliğin Fizyolojik Mekanizmaları

Bilim /

Etiyopyalı koşucular 2.400 metrede yaşar ve antrenman yapar — ama bu bir gelenek değil, fizyolojik bir avantajdır. Her 1.000 metre yükseklikte VO₂ maks %6-7 düşer, tükenme süresi %14-15 azalır. Peki dünya rekorlarının büyük bölümünü kıran bu koşucular neden yüksekte kalıyor? Çünkü yükseklik vücudu bir şeye zorlar: Daha fazla kırmızı kan hücresi üretmek. Eritropoietin (EPO) salınımı

İrtifa Antrenmanı: Yüksekliğin Fizyolojik Mekanizmaları Read More »

Araştırma ÖzetiFizyoloji 8 dk okuma

Yaşlanan Sporcu: 40 Yaşından Sonra Dayanıklılık Fizyolojisi

Bilim /

1968, Dallas. Bengt Saltin, beş sağlıklı genç erkeği üç hafta boyunca yatağa bağladı — tam yatak istirahati, kalkma yok, yürüme yok. Üç haftanın sonunda VO₂ maks ölçümleri geldiğinde sonuç şok ediciydi: Ortalama %25 düşüş. Otuz yıllık normal yaşlanmanın yıkacağından daha fazla aerobik kapasiteyi, üç haftalık hareketsizlik yok etmişti. Aynı deneklere sekiz hafta aerobik antrenman uygulandığında

Yaşlanan Sporcu: 40 Yaşından Sonra Dayanıklılık Fizyolojisi Read More »

Bir dakika…

Haftada bir: spor fizyolojisinin en ilginç bulgusunu e-postayla alın.

Günün Terimi

Tüm sözlük →