Önizleme
Hüseyin Akbulut, MSc (2026). Overhead Squat Değerlendirmesi (FMS): Protokol ve Uygulama. Sporeus. Erişim, 22 Kasım 2026. https://sporeus.com/egzersiz-testleri/overhead-squat-degerlendirmesi-fms/
Ölçtüğü Parametre: Fonksiyonel hareket kalıpları, bilateral simetri, hareket kalitesi (0-3 puanlama)
Zorluk Düzeyi: Orta | Kategori: Esneklik
Protokol
FMS Overhead Squat, Fonksiyonel Hareket Taraması’nın (FMS) temel bir bileşeni olup bilateral simetriyi, kalça/diz/ayak bileği hareketliliğini ve üst ekstremite stabilitesini eş zamanlı değerlendirir. Katılımcı ayakları omuz genişliğinde ve ayak uçları düz öne bakacak şekilde (sagital düzlemde) durur. Barbell veya çubuk baş üzerinde tam uzanmış kollarla tutulur; kollar kulak hizasında veya biraz önünde olmalıdır. Bu başlangıç pozisyonundan katılımcıya ‘derin bir çömelme yap’ komutu verilir. Çömelme sırasında topuklar yerden kalkmamalı, dizler ayak parmakları hizasında ilerlemelidir; gövde neredeyse dikey, barbell ise sabit tutulmalıdır. Hareket yavaş ve kontrollü olarak gerçekleştirilir. Test yöneticisi önden, yandan ve arkadan gözlem yapar. FMS puanlaması: 3 = tam hareket yeterliliği, hiçbir kompansasyon yok; 2 = hareket ancak topuklar yaklaşık 5 cm’lik bir tahta üzerindeyken doğru yapılabiliyor; 1 = topuklar yükseltildiğinde de doğru yapılamıyor; 0 = hareket sırasında ağrı. Sık görülen kompansasyonlar ve olası nedenleri: topuk kalkması (ayak bileği dorsifleksiyonu kısıtlılığı), öne eğilen gövde (torasik hareketlilik kısıtlılığı), dizlerin içe çökmesi (kalça kontrolü), çubuğun öne düşmesi (omuz hareketliliği). Her sorun için spesifik ek test önerilmektedir. Skor antrenman planlamasında yol gösterir; FMS puanlarının yaralanma riskini öngörme gücü ise sınırlı bulunmuştur (Moran ve ark., 2017).
Formül
FMS puanı: 0-3 (3 = ideal, 0 = ağrılı)
Gerekli Ekipman
FMS çubuğu veya hafif barbell, FMS kiti veya işaretli zemin
Değerlendirme
Bu test için yaygın kabul görmüş tek bir norm tablosu yoktur. Sonuçlar en iyi, kişinin aynı protokol ve aynı ekipmanla yapılan önceki ölçümleriyle (ve varsa sağ-sol karşılaştırmasıyla) değerlendirilir.
Pratik Uygulamalar
Hareket kalıplarındaki yetersizlikleri tespit eder ve spesifik mobilite/stabilite çalışmaları için rehberlik sağlar.
Sınırlılıklar
Subjektif puanlama; yaralanma risk tahmini literatürde tartışmalıdır.
İlgili Testler: FMS Toplam Puanı (Fonksiyonel Hareket Taraması), Apley Sırt Kaşıma Testi, Dorsifleksiyon Hareket Genişliği Testi
Kaynaklar: Cook G et al., 2006, North American Journal of Sports Physical Therapy; Moran RW et al., 2017, Br J Sports Med
Spor Bilimleri Lisans (kürek branşı), Marmara Üniversitesi Yüksek Lisans. Marmara Üniversitesi Nörobilim Laboratuvarı'nda EEG tabanlı motor nöron sınıflandırması üzerine yüksek lisans tezi.
- 540pp EŞİK Kitabı
- MSc Spor Bilimleri
- Marmara Üniversitesi
Protokol FMS Overhead Squat, Fonksiyonel Hareket Taraması'nın (FMS) temel bir bileşeni olup bilateral simetriyi, kalça/diz/ayak bileği hareketliliğini ve üst ekstremite stabilitesini eş zamanlı değerlendirir. Katılımcı ayakları omuz genişliğinde ve ayak uçları düz öne bakacak şekilde (sagital düzlemde) durur. Barbell veya çubuk baş üzerinde tam uzanmış kollarla tutulur; kollar kulak hizasında veya biraz önünde olmalıdır. Bu başlangıç pozisyonundan katılımcıya 'derin bir çömelme yap' komutu verilir. Çömelme sırasında topuklar yerden kalkmamalı, dizler ayak parmakları hizasında ilerlemelidir; gövde neredeyse dikey, barbell ise sabit tutulmalıdır. Hareket yavaş ve kontrollü olarak gerçekleştirilir. Test yöneticisi önden, yandan ve arkadan gözlem yapar. FMS puanlaması: 3 = tam hareket yeterliliği, hiçbir kompansasyon yok; 2 = hareket ancak topuklar yaklaşık 5 cm'lik bir tahta üzerindeyken doğru yapılabiliyor; 1 = topuklar yükseltildiğinde de doğru yapılamıyor; 0 = hareket sırasında ağrı. Sık görülen kompansasyonlar ve olası nedenleri: topuk kalkması (ayak bileği dorsifleksiyonu kısıtlılığı), öne eğilen gövde (torasik hareketlilik kısıtlılığı), dizlerin içe çökmesi (kalça kontrolü), çubuğun öne düşmesi (omuz hareketliliği). Her sorun için spesifik ek test önerilmektedir. Skor antrenman planlamasında yol gösterir; FMS puanlarının yaralanma riskini öngörme gücü ise sınırlı bulunmuştur (Moran ve ark., 2017). Formül
FMS puanı: 0-3 (3 = ideal, 0 = ağrılı)
Gerekli Ekipman
FMS çubuğu veya hafif barbell, FMS kiti veya işaretli zemin
Değerlendirme
Bu test için yaygın kabul görmüş tek bir norm tablosu yoktur. Sonuçlar en iyi, kişinin aynı protokol ve aynı ekipmanla yapılan önceki ölçümleriyle (ve varsa sağ-sol karşılaştırmasıyla) değerlendirilir.