Sporda Ani Ölüm: Risk Faktörleri ve Önleme

Sporda Ani Ölüm: Risk Faktörleri ve Önleme

Sporda ani kardiyak ölüm nadir ama yıkıcı bir olaydır. Genç sporcularda insidansı 1:40.000-1:80.000 arasındadır. Etiyoloji yaşa göre değişir ve çoğu durumda altta yatan yapısal kalp hastalığı mevcuttur.

Yaşa Göre Etiyoloji

Risk Faktörleri

• Ailede ani ölüm: 1. derece akrabada 50 yaş altı ani ölüm veya bilinen kalp hastalığı.
• Senkop: Egzersiz sırasında veya hemen sonrasında bayılma.
• Göğüs ağrısı: Eforla ilişkili göğüs ağrısı veya sıkışma hissi.
• Çarpıntı: Egzersiz sırasında düzensiz veya hızlı kalp atışı.
• Nefes darlığı: Egzersiz kapasitesine orantısız nefes darlığı.

Tarama Stratejileri

AHA (Amerikan Kalp Derneği) öykü ve fizik muayene bazlı tarama önerirken, ESC (Avrupa Kardiyoloji Derneği) 12 derivasyonlu EKG’yi taramaya ekler. İtalya modeli (zorunlu EKG taraması) ani ölüm oranında %89 azalma raporlamıştır. Ekokardiografi rutin taramaya dahil değildir ancak anormal bulgusu olanlarda uygulanır.

AED (Otomatik Eksternal Defibrilatör)

Spor tesislerinde AED bulundurulması hayat kurtarıcıdır. Ventriküler fibrilasyon durumunda her geçen dakika sağkalım şansını %7-10 azaltır. İlk 3 dakikada defibrilasyon sağkalım oranını %70’in üzerine çıkarır. Antrenör, hakem ve spor personelinin temel yaşam desteği (CPR) eğitimi almış olması zorunludur.

Commotio Cordis

Göğüse darbe ile tetiklenen ventriküler fibrilasyon, özellikle beyzbol, hokey ve kriket gibi sporlarda görülür. Genellikle yapısal kalp hastalığı yoktur. Göğüs koruyucu ekipman kullanımı riski azaltır.

Kaynaklar

1. Corrado D, Basso C, Pavei A, Michieli P, Schiavon M, Thiene G. (2006). Trends in sudden cardiovascular death in young competitive athletes after implementation of a preparticipation screening program. JAMA, 296(13): 1593–1601. doi:10.1001/jama.296.13.1593
2. Maron BJ. (2003). Sudden death in young athletes. New England Journal of Medicine, 349(11): 1064–1075. doi:10.1056/NEJMra022783
3. Corrado D, Pelliccia A, Bjørnstad HH, et al. (2005). Cardiovascular pre-participation screening of young competitive athletes for prevention of sudden death: proposal for a common European protocol. European Heart Journal, 26(5): 516–524. doi:10.1093/eurheartj/ehi108

Yazar Hüseyin Akbulut, MSc Spor Bilimcisi · Sporeus Kurucusu

Spor Bilimleri Lisans (kürek branşı), Marmara Üniversitesi Yüksek Lisans. Marmara Üniversitesi Nörobilim Laboratuvarı'nda EEG tabanlı motor nöron sınıflandırması üzerine yüksek lisans tezi.

• 540pp EŞİK Kitabı
• MSc Spor Bilimleri
• Marmara Üniversitesi

Tam profil →