Önizleme
Hüseyin Akbulut, MSc (2026). Glikoliz Nedir?. Sporeus. Erişim, 22 Kasım 2026. https://sporeus.com/sozluk/glikoliz/
Detaylı Açıklama
Glikoliz, sitozolde gerçekleşen ve bir glikoz molekülünü iki piruvat molekülüne dönüştüren 10 basamaklı enzimatik yoldur. Net kazanç olarak iki ATP ve iki NADH üretilir. Oksijen varlığında piruvat mitokondriye taşınarak Krebs döngüsüne girer ve çok daha fazla ATP üretilir (aerobik glikoliz). Glikoliz hızı mitokondrinin piruvatı kullanma hızını aştığında (özellikle yüksek yoğunlukta) piruvatın daha büyük kısmı laktat dehidrojenaz enzimiyle laktata dönüştürülür (anaerobik glikoliz). Bu dönüşümde NADH yeniden NAD⁺ hâline gelir ve glikoliz sürebilir. Anaerobik glikoliz yüksek güç talebi sırasında hızla devreye girer; 30 saniye–2 dakika süren egzersizler bu sisteme dayanır. Hız sınırlayıcı enzim fosfofruktokinaz (PFK), ATP, AMP, sitrat ve pH gibi faktörlerle düzenlenir. Dayanıklılık antrenmanı, aynı yükte glikolitik akışı azaltır ve kası daha çok oksidatif yolları kullanmaya yöneltir.
Sporcu İçin Önemi
Egzersiz enerji metabolizmasının merkezi; antrenman yoğunluğu ve beslenme stratejisi planlamasında temel referans.
İlgili Kavramlar
Aerobik Metabolizma, Anaerobik Metabolizma, Laktat Eşiği, Krebs Döngüsü
Kaynak: Newsholme & Leech, Biochemistry for the Medical Sciences, 1983
Spor Bilimleri Lisans (kürek branşı), Marmara Üniversitesi Yüksek Lisans. Marmara Üniversitesi Nörobilim Laboratuvarı'nda EEG tabanlı motor nöron sınıflandırması üzerine yüksek lisans tezi.
- 540pp EŞİK Kitabı
- MSc Spor Bilimleri
- Marmara Üniversitesi
Detaylı Açıklama Glikoliz, sitozolde gerçekleşen ve bir glikoz molekülünü iki piruvat molekülüne dönüştüren 10 basamaklı enzimatik yoldur. Net kazanç olarak iki ATP ve iki NADH üretilir. Oksijen varlığında piruvat mitokondriye taşınarak Krebs döngüsüne girer ve çok daha fazla ATP üretilir (aerobik glikoliz). Glikoliz hızı mitokondrinin piruvatı kullanma hızını aştığında (özellikle yüksek yoğunlukta) piruvatın daha büyük kısmı laktat dehidrojenaz enzimiyle laktata dönüştürülür (anaerobik glikoliz). Bu dönüşümde NADH yeniden NAD⁺ hâline gelir ve glikoliz sürebilir. Anaerobik glikoliz yüksek güç talebi sırasında hızla devreye girer; 30 saniye–2 dakika süren egzersizler bu sisteme dayanır. Hız sınırlayıcı enzim fosfofruktokinaz (PFK), ATP, AMP, sitrat ve pH gibi faktörlerle düzenlenir. Dayanıklılık antrenmanı, aynı yükte glikolitik akışı azaltır ve kası daha çok oksidatif yolları kullanmaya yöneltir. Sporcu İçin Önemi
Egzersiz enerji metabolizmasının merkezi; antrenman yoğunluğu ve beslenme stratejisi planlamasında temel referans.
İlgili Kavramlar
Aerobik Metabolizma, Anaerobik Metabolizma, Laktat Eşiği, Krebs Döngüsü