İçeriğe atla İçeriğe atla
Diğer

Karbonhidrat Yüklemesi: Protokol ve Bilim

Karbonhidrat Yüklemesi: Protokol ve Bilim

Önizleme

Hüseyin Akbulut, MSc (2026). Karbonhidrat Yüklemesi: Protokol ve Bilim. Sporeus. Erişim, 17 Kasım 2026. https://sporeus.com/diger/karbonhidrat-yuklemesi/

Güncellendi: ·

Karbonhidrat yüklemesi, yarış öncesi kas ve karaciğer glikojen depolarını maksimize etmeyi amaçlayan bir beslenme stratejisidir. 90 dakikayı aşan dayanıklılık etkinliklerinde performansı %2-3 artırabilir.

İçindekiler
  1. Glikojen Fizyolojisi
  2. Yükleme Protokolleri
  3. Pratik Uygulama
  4. Kime Faydalı?

Glikojen Fizyolojisi

Kas glikojeni orta-yüksek yoğunluklu egzersizin birincil yakıtıdır. Normal bir bireyde kas glikojeni yaklaşık 400-500 g, karaciğer glikojeni 80-100 g’dır. Toplam enerji değeri yaklaşık 2000-2500 kcal’dir. Maratonda enerji harcaması 2500-3000 kcal olduğundan, glikojen depoları tükenmeden bitirmek neredeyse imkansızdır; bu nedenle yükleme kritiktir.

Yükleme Protokolleri

Protokol Süre KH Alımı Glikojen Artışı
Klasik (Bergström) 6 gün (3 gün boşaltma + 3 gün yükleme) 10-12 g/kg/gün %100-200
Modifiye (Sherman) 3 gün daraltma + yükleme 8-10 g/kg/gün %80-150
1 günlük hızlı 24 saat 10-12 g/kg/gün %50-80

Pratik Uygulama

  • Yüksek glisemik indeksli gıdalar: Beyaz pirinç, ekmek, makarna, patates en verimli glikojen kaynaklarıdır.
  • Lif azaltma: Yükleme günlerinde düşük lifli gıdalar gastrointestinal konfor sağlar.
  • Su tutulması: Her gram glikojen 2,7 g su bağlar; 1-2 kg kilo artışı normaldir.
  • Antrenman daraltması: Yükleme sırasında antrenman hacmi minimum tutulmalıdır.

Kime Faydalı?

Karbonhidrat yüklemesi 90 dakikayı aşan etkinliklerde (maraton, ultramaraton, uzun mesafe triatlon, bisiklet yarışı) en etkilidir. 60-90 dakika arası yarışlarda faydası sınırlıdır. Modifiye protokol, boşaltma evresi olmadan klasik protokole yakın glikojen artışı sağlar; güncel kılavuzlar (Thomas ve ark., 2016) ise 90 dakikayı aşan yarışlar öncesinde 36-48 saat boyunca 10-12 g/kg/gün karbonhidrat önerir. Düşük karbonhidrat stratejileri (ketojenik, train-low) ile uyumsuz bir yaklaşımdır.

Bu içerik faydalı oldu mu?
Hüseyin Akbulut
Yazar Hüseyin Akbulut, MSc Antrenör

Spor Bilimleri Lisans (kürek branşı), Marmara Üniversitesi Yüksek Lisans. Marmara Üniversitesi Nörobilim Laboratuvarı'nda EEG tabanlı motor nöron sınıflandırması üzerine yüksek lisans tezi.

  • 540pp EŞİK Kitabı
  • MSc Spor Bilimleri
  • Marmara Üniversitesi
Tam profil
Temel Bilgiler
Glikojen Fizyolojisi

Kas glikojeni orta-yüksek yoğunluklu egzersizin birincil yakıtıdır. Normal bir bireyde kas glikojeni yaklaşık 400-500 g, karaciğer glikojeni 80-100 g'dır. Toplam enerji değeri yaklaşık 2000-2500 kcal'dir. Maratonda enerji harcaması 2500-3000 kcal olduğundan, glikojen depoları tükenmeden bitirmek neredeyse imkansızdır; bu nedenle yükleme kritiktir.

Yükleme Protokolleri ProtokolSüreKH AlımıGlikojen Artışı Klasik (Bergström)6 gün (3 gün boşaltma + 3 gün yükleme)10-12 g/kg/gün%100-200 Modifiye (Sherman)3 gün daraltma + yükleme8-10 g/kg/gün%80-150 1 günlük hızlı24 saat10-12 g/kg/gün%50-80 Pratik Uygulama Yüksek glisemik indeksli gıdalar: Beyaz pirinç, ekmek, makarna, patates en verimli glikojen kaynaklarıdır. Lif azaltma: Yükleme günlerinde düşük lifli gıdalar gastrointestinal konfor sağlar. Su tutulması: Her gram glikojen 2,7 g su bağlar; 1-2 kg kilo artışı normaldir. Antrenman daraltması: Yükleme sırasında antrenman hacmi minimum tutulmalıdır. Kime Faydalı?

Karbonhidrat yüklemesi 90 dakikayı aşan etkinliklerde (maraton, ultramaraton, uzun mesafe triatlon, bisiklet yarışı) en etkilidir. 60-90 dakika arası yarışlarda faydası sınırlıdır. Modifiye protokol, boşaltma evresi olmadan klasik protokole yakın glikojen artışı sağlar; güncel kılavuzlar (Thomas ve ark., 2016) ise 90 dakikayı aşan yarışlar öncesinde 36-48…