İçeriğe atla İçeriğe atla

Demir

Demir Nedir?

Önizleme

Hüseyin Akbulut, MSc (2026). Demir. Sporeus. Erişim, 15 Kasım 2026. https://sporeus.com/sozluk/demir/

Okunuş/de-mir/İngilizceIronKategoriFizyolojiDüzeyTemel
Kısa Tanım: Hemoglobin sentezi ve oksijen taşınması için zorunlu mineral. Demir eksikliği; yorgunluk, performans düşüşü ve anemi ile sonuçlanarak dayanıklılık sporcularını olumsuz etkiler.

Detaylı Açıklama

Demir, hemoglobin ve miyoglobinin yapısal bileşeni olarak oksijen taşımada merkezi rol oynar; ayrıca mitokondriyal solunum zinciri enzimlerinin kofaktörüdür. Sporcular, özellikle kadın dayanıklılık sporcuları, demir eksikliğine diğer popülasyonlara göre daha sık maruz kalır. Yüksek antrenman yükü, terleme, ayak tabanı darbesi ile hemoliz ve yetersiz diyet alımı demir depolarını tüketir. Demir eksikliği üç aşamada değerlendirilir: depo azalması (ferritin <35 µg/L), anemisiz demir eksikliği (ferritin <20 µg/L, transferrin satürasyonu <%16) ve demir eksikliği anemisi (Hb düşük). Anemi gelişmeden önceki demir eksikliğinin de dayanıklılık performansını bozabileceği bildirilmiştir. Takviye; ferritin ve hemoglobin değerlerine göre, hekim gözetiminde yapılmalıdır. Et ve tavuk gibi hayvansal kaynaklardaki hem demiri, bitkisel kaynaklardaki hem dışı demirden çok daha iyi emilir.

Sporcu İçin Önemi

Dayanıklılık sporcularında dönemsel ferritin ve hemoglobin taraması kritik; eksiklik tedavisi performansı belirgin biçimde iyileştirir.

İlgili Kavramlar

Ferritin, Hemoglobin, Eritropoietin, Transferrin Satürasyonu

Kaynak: Beard & Tobin, Journal of Nutrition, 2000

Bu içerik faydalı oldu mu?
Hüseyin Akbulut
Yazar Hüseyin Akbulut, MSc Antrenör

Spor Bilimleri Lisans (kürek branşı), Marmara Üniversitesi Yüksek Lisans. Marmara Üniversitesi Nörobilim Laboratuvarı'nda EEG tabanlı motor nöron sınıflandırması üzerine yüksek lisans tezi.

  • 540pp EŞİK Kitabı
  • MSc Spor Bilimleri
  • Marmara Üniversitesi
Tam profil
Temel Bilgiler
Detaylı Açıklama Demir, hemoglobin ve miyoglobinin yapısal bileşeni olarak oksijen taşımada merkezi rol oynar; ayrıca mitokondriyal solunum zinciri enzimlerinin kofaktörüdür. Sporcular, özellikle kadın dayanıklılık sporcuları, demir eksikliğine diğer popülasyonlara göre daha sık maruz kalır. Yüksek antrenman yükü, terleme, ayak tabanı darbesi ile hemoliz ve yetersiz diyet alımı demir depolarını tüketir. Demir eksikliği üç aşamada değerlendirilir: depo azalması (ferritin <35 µg/L), anemisiz demir eksikliği (ferritin <20 µg/L, transferrin satürasyonu <%16) ve demir eksikliği anemisi (Hb düşük). Anemi gelişmeden önceki demir eksikliğinin de dayanıklılık performansını bozabileceği bildirilmiştir. Takviye; ferritin ve hemoglobin değerlerine göre, hekim gözetiminde yapılmalıdır. Et ve tavuk gibi hayvansal kaynaklardaki hem demiri, bitkisel kaynaklardaki hem dışı demirden çok daha iyi emilir. Sporcu İçin Önemi

Dayanıklılık sporcularında dönemsel ferritin ve hemoglobin taraması kritik; eksiklik tedavisi performansı belirgin biçimde iyileştirir.

İlgili Kavramlar

Ferritin, Hemoglobin, Eritropoietin, Transferrin Satürasyonu