Önizleme
(2026). Eritropoietin Nedir? — Spor Bilimleri Sözlüğü. Sporeus. Erişim, 19 Ekim 2026. https://sporeus.com/bilim/eritropoietin/
Okunuş: /e-rit-ro-po-ye-tin/ | İngilizce: Erythropoietin | Kategori: Fizyoloji | Düzey: Orta
İçindekiler
Detaylı Açıklama
Eritropoietin (EPO), ağırlıklı olarak böbrekler tarafından doku hipoksisine yanıt olarak salgılanan bir glikoprotein hormondur. Kemik iliğinde eritroid öncül hücrelerin çoğalma ve olgunlaşmasını uyararak eritrosit üretimini artırır. Artan eritrosit kitlesi daha fazla hemoglobin ve daha yüksek oksijen taşıma kapasitesi anlamına gelir. Yüksek rakımda (>2000 m) geceleri maruz kalınan hipoksi EPO salgısını güçlü biçimde uyarır; bu yüksek rakım antrenmanının temel fizyolojik gerekçesidir. Anemide tedavi amacıyla rekombinan human EPO (rhEPO) kullanılır. Sporcularda rhEPO ve kan transfüzyonu WADA tarafından yasaklı yöntemler arasındadır; kan tablosundaki biyolojik pasaport anormalliklerinden saptanır. EPO’nun yarı ömrü kısadır; biyobelirteç tespiti için biyolojik pasaport daha etkili bir yaklaşımdır.
Sporculara Klinik Önemi
Yüksek rakım antrenman fizyolojisinin temeli; doping kontrolünde biyolojik pasaporun anahtar parametresi.
İlgili Kavramlar
Hemoglobin, Hematokrit, Yüksek Rakım, Kan Hacmi
Kaynak: Jelkmann, Journal of Physiology, 2011
Detaylı Açıklama Eritropoietin (EPO), ağırlıklı olarak böbrekler tarafından doku hipoksisine yanıt olarak salgılanan bir glikoprotein hormondur. Kemik iliğinde eritroid öncül hücrelerin çoğalma ve olgunlaşmasını uyararak eritrosit üretimini artırır. Artan eritrosit kitlesi daha fazla hemoglobin ve daha yüksek oksijen taşıma kapasitesi anlamına gelir. Yüksek rakımda (>2000 m) geceleri maruz kalınan hipoksi EPO salgısını güçlü biçimde uyarır; bu yüksek rakım antrenmanının temel fizyolojik gerekçesidir. Anemide tedavi amacıyla rekombinan human EPO (rhEPO) kullanılır. Sporcularda rhEPO ve kan transfüzyonu WADA tarafından yasaklı yöntemler arasındadır; kan tablosundaki biyolojik pasaport anormalliklerinden saptanır. EPO'nun yarı ömrü kısadır; biyobelirteç tespiti için biyolojik pasaport daha etkili bir yaklaşımdır. Sporculara Klinik Önemi
Yüksek rakım antrenman fizyolojisinin temeli; doping kontrolünde biyolojik pasaporun anahtar parametresi.
İlgili Kavramlar
Hemoglobin, Hematokrit, Yüksek Rakım, Kan Hacmi
