Polarize antrenman[1]
%80 düşük yoğunluk + %20 yüksek yoğunluk, orta yoğunluk minimize. Seiler'ın 80/20 modeli
80/20 modelinin kökeni
Polarize antrenman fikri, Amerikalı egzersiz fizyoloğu Stephen Seiler'ın 2000'li yıllarda elit Norveç ve Rusya kayak, koşu ve kürek sporcularının antrenman günlüklerini incelemesiyle isimlendirildi. Seiler, dünya çapında medalya kazanan dayanıklılık sporcularının toplam antrenman zamanının yaklaşık yüzde 80'ini düşük yoğunlukta, yüzde 20'sini ise yüksek yoğunlukta geçirdiklerini buldu. Orta yoğunluktaki "eşik" bölgesi — sezgisel olarak en verimli bölge sanılan alan — bu sporcuların antrenmanlarında çarpıcı biçimde azdı.
Üç bölge modeli
Polarize antrenmanı pratiğe dökmek için üç bölge yeterlidir: Bölge 1, ilk ventilatör eşiğinin (VT1) altında — konuşabildiğin, kan laktatı 2 mmol/L civarında, kalp atış hızı maksimumun yüzde 70'inin altında. Bölge 2 VT1 ile VT2 arasındaki "eşik bölgesi." Bölge 3, VT2'nin (laktat eşiği) üzerinde — laktat 4 mmol/L üstü, konuşmanın kesildiği, KAH'ın yüzde 90 ve üzerinde olduğu yer. Polarize model, antrenman zamanının yüzde 80'ini Bölge 1, yüzde 20'sini Bölge 3'te ister; Bölge 2 minimum tutulur.
Polarize, eşik ve piramidal yaklaşımların farkı
Üç farklı yoğunluk dağılım modeli vardır. Eşik (threshold) antrenmanı zamanın büyük kısmını Bölge 2'de geçirir — sezgisel olarak çekici ama dayanıklılık sporlarında sınırlı kazanım sağlar. Piramidal antrenman zaman dağılımını Bölge 1 > Bölge 2 > Bölge 3 şeklinde yaparak yumuşak bir geçiş kurar; bisiklet ve kürek elitlerinde sık görülür. Polarize antrenman ise Bölge 2'yi neredeyse atlar ve uçları (kolay ve sert) öne çıkarır. Hangi modelin daha iyi olduğu kişisel ve sporsaldır; ancak hacmi yüksek dayanıklılık sporcularında polarize modelin yorgunluk-kondisyon dengesini iyi koruduğu yaygın olarak kabul edilir.
Pratik haftalık yapı
Polarize antrenmanı haftaya oturtmanın tipik şekli şudur: 5-6 antrenmandan 4-5'i Bölge 1'de uzun ve rahat koşu/bisiklet, 1-2'si yapılandırılmış Bölge 3 interval seansı (örneğin 4×4 dakika maksimal şiddette koşu ya da 5×5 dakika bisiklet). Bölge 2 bilinçli olarak küçük tutulur. Yarış öncesi keskinleştirme döneminde Bölge 3 hacmi geçici olarak artırılabilir; ana sezon boyunca dağılım sabit kalır.
Kanıt tabanı
Polarize antrenmanı eşik antrenmanıyla doğrudan karşılaştıran kontrollü çalışmaların sayısı sınırlıdır. Ancak Stöggl ve Sperlich'in 2014 tarihli sistematik karşılaştırması, polarize modeli takip eden dayanıklılık sporcularında dokuz hafta sonunda VO₂maks, çıkış gücü ve zaman-deneme performansının eşik modelinden anlamlı biçimde daha fazla iyileştiğini gösterdi. Esteve-Lanao ve arkadaşlarının uzun mesafe koşucularıyla yaptığı çalışmalar da benzer bulguları üretti.
→ İlgili makale