Termoregülasyon

Termoregülasyon (Thermoregulation)

Vücudun çekirdek sıcaklığını dar bir aralıkta (36,5-37,5 °C) tutmaya çalıştığı fizyolojik süreçlerin bütünüdür. Egzersizde ısı üretimi artar; terleme ve cilt kan akışının artması bu ısıyı dışarı atar. Sıcak ve nemli havalarda bu sistem zorlanır; soğuk havalarda ise ısıyı kaybetmemek için damarlar büzülür ve titreme devreye girer.

İlgili: Terleme Hızı, Hipertermi, Aklimatizasyon

→ İlgili makale

Detaylı Açıklama

Termoregülasyon, vücudun iç sıcaklığını 36,5–37,5°C arasında sabit tutmak için kullandığı karmaşık fizyolojik süreçleri kapsar. Hipotalamustaki termostatik merkez, çevre ve iç ısı değişikliklerini algılayarak uygun yanıtları koordine eder. Isı üretimi (termogenez) metabolik aktivite, istemsiz kas kasılması (titreme) ve kahverengi yağ dokusundan kaynaklanır. Isı kaybı; terleme (evaporasyon), taşınım (konveksiyon), ışıma (radyasyon) ve iletim (kondüksiyon) yollarıyla gerçekleşir. Egzersiz sırasında deri kan akışı artar ve terleme hızlanır. Sıcak ve nemli koşullarda evaporatif soğuma yetersiz kalır ve ısı birikimi hızlanır. Aklimatizasyon (sıcağa uyum) 1–2 haftada plazma hacmi artışı ve terleme başlangıcının erkene alınması yoluyla termoregülasyon kapasitesini iyileştirir.

Sporcu İçin Önemi

Sıcak hava sporlarında performans optimizasyonu ve ısı hastalıklarının önlenmesi için temel fizyolojik prensip.

İlgili Kavramlar

Vücut İç Sıcaklığı, Terleme Hızı, Dehidrasyon, Isı Aklimatizasyonu

Kaynak: Gonzalez-Alonso et al., Journal of Physiology, 1999

Yazar Hüseyin Akbulut, MSc Antrenör

Spor Bilimleri Lisans (kürek branşı), Marmara Üniversitesi Yüksek Lisans. Marmara Üniversitesi Nörobilim Laboratuvarı'nda EEG tabanlı motor nöron sınıflandırması üzerine yüksek lisans tezi.

• 540pp EŞİK Kitabı
• MSc Spor Bilimleri
• Marmara Üniversitesi

Tam profil →