Önizleme
Hüseyin Akbulut, MSc (2026). Termoregülasyon. Sporeus. Erişim, 4 Ağustos 2026. https://sporeus.com/sozluk/termoregulasyon/
Termoregülasyon (Thermoregulation)
Vücudun çekirdek sıcaklığını dar bir aralıkta (36,5-37,5 derece C) tutmaya çalıştığı fizyolojik süreçlerin bütünüdür. Egzersizde ısı üretimi artar; terleme ve cilt kan akışının artması bu ısıyı dışarı atar. Sıcak ve nemli havalarda bu sistem zorlanır; soğuk havalarda ise ısıyı kaybetmemek için damarlar büzülür ve titreme devreye girer.
İlgili: Terleme Hızı, Hipertermi, Aklimatizasyon
Detaylı Açıklama
Termoregülasyon, vücudun core ısısını 36,5–37,5°C arasında sabit tutmak için kullandığı karmaşık fizyolojik süreçleri kapsar. Hipotalamustaki termostatik merkez, çevre ve iç ısı değişikliklerini algılayarak uygun yanıtları koordine eder. Isı üretimi (termogenez) metabolik aktivite, istemsiz kas kasılması (titreme) ve broen yağ dokusundan kaynaklanır. Isı kaybı; terleme (evaporasyon), deri dışına taşınım (konveksiyon), ışıma (radyasyon) ve iletim (kondüksiyon) yollarıyla gerçekleşir. Egzersiz sırasında deri kan akışı artar ve terleme hızlanır. Sıcak ve nemli koşullarda evaporatif soğuma yetersiz kalır ve ısı birikimi hızlanır. Aklimatizasyon (sıcağa uyum) 1–2 haftada plazma hacmi artışı ve terleme başlangıcının erkene alınması yoluyla termoregülasyon kapasitesini iyileştirir.
Sporculara Klinik Önemi
Sıcak hava sporlarında performans optimizasyonu ve ısı hastalıklarının önlenmesi için temel fizyolojik prensip.
İlgili Kavramlar
Core Vücut Isısı, Terleme Hızı, Dehidrasyon, Isı Aklimatizasyonu
Kaynak: Gonzalez-Alonso et al., Journal of Physiology, 1999
Detaylı Açıklama Termoregülasyon, vücudun core ısısını 36,5–37,5°C arasında sabit tutmak için kullandığı karmaşık fizyolojik süreçleri kapsar. Hipotalamustaki termostatik merkez, çevre ve iç ısı değişikliklerini algılayarak uygun yanıtları koordine eder. Isı üretimi (termogenez) metabolik aktivite, istemsiz kas kasılması (titreme) ve broen yağ dokusundan kaynaklanır. Isı kaybı; terleme (evaporasyon), deri dışına taşınım (konveksiyon), ışıma (radyasyon) ve iletim (kondüksiyon) yollarıyla gerçekleşir. Egzersiz sırasında deri kan akışı artar ve terleme hızlanır. Sıcak ve nemli koşullarda evaporatif soğuma yetersiz kalır ve ısı birikimi hızlanır. Aklimatizasyon (sıcağa uyum) 1–2 haftada plazma hacmi artışı ve terleme başlangıcının erkene alınması yoluyla termoregülasyon kapasitesini iyileştirir. Sporculara Klinik Önemi
Sıcak hava sporlarında performans optimizasyonu ve ısı hastalıklarının önlenmesi için temel fizyolojik prensip.
İlgili Kavramlar
Core Vücut Isısı, Terleme Hızı, Dehidrasyon, Isı Aklimatizasyonu
