İçeriğe atla İçeriğe atla
Sözlük

Kan Basıncı Nedir? — Spor Bilimleri Sözlüğü

Kan Basıncı

1 dk okuma
Okunuş/kan bas-kı-sı/İngilizceBlood PressureKategoriFizyolojiDüzeyTemel
Kısa Tanım: Kalbin pompalama eylemiyle oluşturulan ve damar duvarlarına etki eden kan basıncı. Sistolik ve diyastolik bileşenleriyle egzersiz fizyolojisinin temel kardiyovasküler parametresidir.

Detaylı Açıklama

Kan basıncı, kalbin kasılmasıyla (sistol) ve gevşemesiyle (diyastol) oluşturulan damar içi basıncın ölçümüdür; mmHg cinsinden ifade edilir. Normal değer 120/80 mmHg olup sistolik basınç kalbin kasıldığı, diyastolik ise gevşediği andaki basıncı gösterir. Egzersiz sırasında sistolik basınç belirgin biçimde yükselir (200–240 mmHg'ye kadar çıkabilir), diyastolik ise büyük ölçüde sabit kalır veya hafif düşer. Bu yükselme, artan kalp debisini yansıtır. Toplam periferik direnç, egzersiz sırasında çalışan kaslarda vazodilatasyonla azalır. Düzenli aerobik antrenman istirahat kan basıncını ortalama 5–10 mmHg düşürür; bu hipertansiyon yönetiminde önemli bir klinik bulgudur. Yüksek dirençli egzersizler sistolik basıncı çok daha yükseltebilir ve Valsalva manevrası ile birleşince kardiyovasküler yük artar. Hipertansif bireylerde egzersiz şiddetinin ayarlanması gerekir.

Sporculara Klinik Önemi

Kardiyovasküler sağlık izlemi, egzersiz reçetesi ve hipertansiyon yönetimi için temel ölçüm parametresi.

İlgili Kavramlar

Kalp Debisi, Kardiyovasküler Sistem, Egzersiz Fizyolojisi

Kaynak: Pescatello et al., Medicine & Science in Sports & Exercise, 2004

Bu içerik faydalı oldu mu?
Temel Bilgiler
Detaylı Açıklama Kan basıncı, kalbin kasılmasıyla (sistol) ve gevşemesiyle (diyastol) oluşturulan damar içi basıncın ölçümüdür; mmHg cinsinden ifade edilir. Normal değer 120/80 mmHg olup sistolik basınç kalbin kasıldığı, diyastolik ise gevşediği andaki basıncı gösterir. Egzersiz sırasında sistolik basınç belirgin biçimde yükselir (200–240 mmHg'ye kadar çıkabilir), diyastolik ise büyük ölçüde sabit kalır veya hafif düşer. Bu yükselme, artan kalp debisini yansıtır. Toplam periferik direnç, egzersiz sırasında çalışan kaslarda vazodilatasyonla azalır. Düzenli aerobik antrenman istirahat kan basıncını ortalama 5–10 mmHg düşürür; bu hipertansiyon yönetiminde önemli bir klinik bulgudur. Yüksek dirençli egzersizler sistolik basıncı çok daha yükseltebilir ve Valsalva manevrası ile birleşince kardiyovasküler yük artar. Hipertansif bireylerde egzersiz şiddetinin ayarlanması gerekir. Sporculara Klinik Önemi

Kardiyovasküler sağlık izlemi, egzersiz reçetesi ve hipertansiyon yönetimi için temel ölçüm parametresi.

İlgili Kavramlar

Kalp Debisi, Kardiyovasküler Sistem, Egzersiz Fizyolojisi

Paylaş X / Twitter
Hüseyin Akbulut
YAZAN
Hüseyin Akbulut, MSc

Spor Bilimleri Lisans (kürek branşı), Marmara Üniversitesi Yüksek Lisans. Marmara Üniversitesi Nörobilim Laboratuvarı'nda EEG tabanlı motor nöron sınıflandırması üzerine yüksek lisans tezi. IEEE ve uluslararası konferanslarda hakemli yayınlar.