Önizleme
Hüseyin Akbulut, MSc (2026). Kortizol Nedir?. Sporeus. Erişim, 22 Ekim 2026. https://sporeus.com/bilim/kortizol/
Okunuş: /kor-ti-zol/ | İngilizce: Cortisol | Kategori: Fizyoloji | Düzey: Orta
İçindekiler
Detaylı Açıklama
Kortizol, böbrek üstü bezi korteksinin zona fasikülatasından salgılanan glukokortikoid bir hormondur. ACTH (adrenokortikotropik hormon) tarafından uyarılır; sabah erken saatlerde doruk yapar (sirkadiyen ritim). Egzersiz, hipoglisemi, uyku yoksunluğu ve psikolojik stres kortizol salgısını artırır. Fizyolojik rolleri: glikoneogenezi ve lipolizi uyarmak, kas protein yıkımını artırmak, bağışıklık yanıtını düzenlemek ve anti-inflamatuar etki göstermektir. Egzersiz sırasında kortizol yükselmesi toparlanma için gereklidir; ancak kronik yüksek kortizol kas kütlesi kaybı, bağışıklık baskılanması, uyku bozukluğu ve yavaşlayan toparlanmayla ilişkilidir. Sabah kortizolünün testosterona oranı (T/C oranı) aşırı antrenman izleminde yaygın olarak kullanılır; düşük T/C oranı yetersiz toparlanma habercisidir.
Sporculara Klinik Önemi
Antrenman yükü ve toparlanmanın biyobelirteci; T/C oranı periodizasyon kararlarını yönlendirmede kullanılır.
İlgili Kavramlar
Testosteron, Aşırı Antrenman, HRV, Toparlanma
Kaynak: Meeusen et al., Medicine & Science in Sports & Exercise, 2013
Spor Bilimleri Lisans (kürek branşı), Marmara Üniversitesi Yüksek Lisans. Marmara Üniversitesi Nörobilim Laboratuvarı'nda EEG tabanlı motor nöron sınıflandırması üzerine yüksek lisans tezi.
- 540pp EŞİK Kitabı
- MSc Spor Bilimleri
- Marmara Üniversitesi
Detaylı Açıklama Kortizol, böbrek üstü bezi korteksinin zona fasikülatasından salgılanan glukokortikoid bir hormondur. ACTH (adrenokortikotropik hormon) tarafından uyarılır; sabah erken saatlerde doruk yapar (sirkadiyen ritim). Egzersiz, hipoglisemi, uyku yoksunluğu ve psikolojik stres kortizol salgısını artırır. Fizyolojik rolleri: glikoneogenezi ve lipolizi uyarmak, kas protein yıkımını artırmak, bağışıklık yanıtını düzenlemek ve anti-inflamatuar etki göstermektir. Egzersiz sırasında kortizol yükselmesi toparlanma için gereklidir; ancak kronik yüksek kortizol kas kütlesi kaybı, bağışıklık baskılanması, uyku bozukluğu ve yavaşlayan toparlanmayla ilişkilidir. Sabah kortizolünün testosterona oranı (T/C oranı) aşırı antrenman izleminde yaygın olarak kullanılır; düşük T/C oranı yetersiz toparlanma habercisidir. Sporculara Klinik Önemi
Antrenman yükü ve toparlanmanın biyobelirteci; T/C oranı periodizasyon kararlarını yönlendirmede kullanılır.
İlgili Kavramlar
Testosteron, Aşırı Antrenman, HRV, Toparlanma
