Önizleme
Hüseyin Akbulut, MSc (2026). Aralıklı Oruç ve Sporcu Performansı. Sporeus. Erişim, 18 Kasım 2026. https://sporeus.com/diger/intermittent-fasting-sporcu/
Aralıklı oruç (IF) son yıllarda popülerleşen bir beslenme stratejisidir. Ancak sporcu bağlamında IF’nin performans, vücut kompozisyonu ve adaptasyon üzerindeki etkileri dikkatle değerlendirilmelidir.
Yaygın Protokoller
| Protokol | Beslenme Penceresi | Oruç Süresi |
|---|---|---|
| 16:8 | 8 saat | 16 saat |
| 20:4 (Warrior) | 4 saat | 20 saat |
| 5:2 | 5 gün normal | 2 gün 500-600 kcal |
| Alternate Day | Günaşırı normal | Günaşırı kısıtlı |
Fizyolojik Etkiler
Oruç sırasında insülin düşer, glukagon artar ve yağ oksidasyonu hızlanır. 12-16 saat sonra karaciğer glikojeni önemli ölçüde azalır. AMPK aktivasyonu ve otofaji süreçleri tetiklenir. Bu mekanizmalar metabolik sağlık açısından faydalı olabilir ancak sporcular için riskler de taşır.
Sporcu İçin Riskler
- Glikojen eksikliği: Oruç sonrası antrenman düşük glikojenle başlar; yüksek yoğunluklu iş kapasitesi azalır.
- Kas protein sentezi: Uzun oruç dönemlerinde anabolik sinyal baskılanır. Günlük protein dağılımı bozulur.
- Toparlanma: Antrenman sonrası beslenme penceresi daraltılır.
- RED-S riski: Beslenme penceresi kısıtlaması toplam enerji alımını azaltabilir.
Pratik Değerlendirme
IF vücut yağı azaltmak isteyen düşük-orta yoğunluklu sporcular için uygun olabilir. Yüksek hacimli antrenman yapan dayanıklılık veya kuvvet sporcularında performans ve adaptasyonu olumsuz etkileme riski yüksektir. Eğer IF uygulanacaksa, antrenman beslenme penceresine yerleştirilmeli ve protein alımı her 3-4 saatte 0,3-0,5 g/kg olarak dağıtılmalıdır. Ramazan orucu tutan sporcular için özel periyodizasyon stratejileri gereklidir.
Kaynaklar
- Aird TP, Davies RW, Carson BP. (2018). Effects of fasted vs fed-state exercise on performance and post-exercise metabolism: A systematic review and meta-analysis. Scandinavian Journal of Medicine & Science in Sports, 28(5): 1476–1493. doi:10.1111/sms.13054
- Chaouachi A, Leiper JB, Chtourou H, Aziz AR, Chamari K. (2012). The effects of Ramadan intermittent fasting on athletic performance: recommendations for the maintenance of physical fitness. Journal of Sports Sciences, 30(Suppl 1): S53–S73. doi:10.1080/02640414.2012.698297
- Tinsley GM, La Bounty PM. (2015). Effects of intermittent fasting on body composition and clinical health markers in humans. Nutrition Reviews, 73(10): 661–674. doi:10.1093/nutrit/nuv041
Bu konuyu forumda tartışın: Ramazanda antrenman: ne zaman, nasıl beslenmeli?
Spor Bilimleri Lisans (kürek branşı), Marmara Üniversitesi Yüksek Lisans. Marmara Üniversitesi Nörobilim Laboratuvarı'nda EEG tabanlı motor nöron sınıflandırması üzerine yüksek lisans tezi.
- 540pp EŞİK Kitabı
- MSc Spor Bilimleri
- Marmara Üniversitesi
Yaygın Protokoller ProtokolBeslenme PenceresiOruç Süresi 16:88 saat16 saat 20:4 (Warrior)4 saat20 saat 5:25 gün normal2 gün 500-600 kcal Alternate DayGünaşırı normalGünaşırı kısıtlı Fizyolojik Etkiler
Oruç sırasında insülin düşer, glukagon artar ve yağ oksidasyonu hızlanır. 12-16 saat sonra karaciğer glikojeni önemli ölçüde azalır. AMPK aktivasyonu ve otofaji süreçleri tetiklenir. Bu mekanizmalar metabolik sağlık açısından faydalı olabilir ancak sporcular için riskler de taşır.
Sporcu İçin Riskler Glikojen eksikliği: Oruç sonrası antrenman düşük glikojenle başlar; yüksek yoğunluklu iş kapasitesi azalır. Kas protein sentezi: Uzun oruç dönemlerinde anabolik sinyal baskılanır. Günlük protein dağılımı bozulur. Toparlanma: Antrenman sonrası beslenme penceresi daraltılır. RED-S riski: Beslenme penceresi kısıtlaması toplam enerji alımını azaltabilir. Pratik Değerlendirme
IF vücut yağı azaltmak isteyen düşük-orta yoğunluklu sporcular için uygun olabilir. Yüksek hacimli antrenman yapan dayanıklılık veya kuvvet sporcularında performans ve adaptasyonu olumsuz etkileme riski yüksektir. Eğer IF uygulanacaksa, antrenman beslenme penceresine yerleştirilmeli ve protein alımı her 3-4 saatte 0,3-0,5 g/kg olarak dağıtılmalıdır. Ramazan orucu…