Sporeus'ta 194 uzman makale ile incelenen başlık. Tanım, kaynaklar ve ilgili terimleri tek sayfada.
Antrenman (training)[1]
Egzersiz ve diyetle fiziksel fitnes düzeyini geliştirme süreci. Sistematik ve hedefli çalışmayı içerir.
Egzersiz her türlü kasıtlı fiziksel aktivitedir; antrenman ise belirli bir adaptasyonu üretmek için planlı, ölçülü ve ilerleyici biçimde uygulanan egzersizdir. Sabah koşusu yapan kişi egzersiz yapar; bir maratonu hazırlık programının dördüncü haftasındaki tempo koşusu yapan kişi antrenman yapar. Fark sezgisel görünse de pratik açıdan önemlidir: antrenmanın etkili olması için yüklenme miktarı, dinlenme aralığı ve ilerleme oranı önceden kararlaştırılmıştır.
Antrenmanın işe yaramasının altındaki ilke 1936'da Macar-Avusturyalı endokrinolog Hans Selye'nin tanımladığı genel adaptasyon sendromu (GAS): bir organizmaya bir uyaran verildiğinde önce alarm tepkisi (geçici performans düşüşü), sonra direnç (adaptasyon ve performans yükselişi), uyaran fazla devam ederse tükenme ortaya çıkar. Spor bilimi bu modeli "yüklenme-toparlanma-süperkompensasyon" döngüsü olarak yeniden adlandırdı. Süperkompensasyon eğrisinin tepe noktasında bir sonraki yüklenmenin uygulanması, kondisyon birikiminin temel mekanizmasıdır.
Yıllar içinde sınanmış beş temel ilke vardır. Özgüllük (SAID — Specific Adaptation to Imposed Demand): adaptasyon yalnızca uygulanan yüklenmeye karşılık gelir; bisiklet sürmek koşuda doğrudan kazanım üretmez. Aşırı yüklenme: gelişim için günlük düzeyin üzerinde bir uyaran gerekir. İlerleme: yüklenme zamanla artmalıdır; sabit yük sabit adaptasyon üretir. Bireysellik: aynı programa iki sporcu farklı yanıt verir. Toparlanma: adaptasyon yüklenme sırasında değil, yüklenme aralarındaki dinlenmede oluşur — uyku, beslenme, aktif toparlanma bunun parçalarıdır.
Hedefe göre antrenman türleri farklılaşır: Dayanıklılık antrenmanı (aerobik baz, eşik, VO₂maks intervalleri), kuvvet antrenmanı (yapısal hipertrofi, maksimal kuvvet, güç), hız ve patlayıcılık antrenmanı (sprint, pliometri), beceri/teknik antrenmanı (motor öğrenme), ve spor-özgül antrenman (oyun-form çalışma, taktiksel deneme). Çoğu sporcu sezon içinde bu türlerin birleşimini farklı oranlarda uygular; periyodizasyon dediğimiz bu oranların zaman içinde nasıl değişeceğine ilişkin sistematik plandır.
Sistematik antrenman planlamasının kavramsal çerçevesi büyük ölçüde Sovyet spor okulunda — özellikle Lev Matveyev'in 1964 tarihli "Antrenmanın Periyodizasyonu" çalışmasında — şekillendi. Matveyev makro/mezo/mikrosikl yapısı, hazırlık-yarışma-geçiş dönemleri ve yüklenme dalgalanması fikirlerini batı spor bilimine taşıdı. Bugün uygulanan periyodizasyon modelleri (lineer, dalga, blok, eşlenik) hâlâ bu temele dayanır.
Antrenman üzerine yazılmış 194 makalenin görüntülenmesi en yüksek 12 tanesi.
Protokol Conconi Testi, Francesco Conconi ve ark. tarafından 1982'de geliştirilen ve anaerobik eşiği belirlemek için kullanılan bir saha testidir. Test, artan koşu hızında kalp atım hızı (KAH) yanıtını izler ve KAH-hız ilişkisindeki sapma noktasını (defleksiyon noktası) anaerobik eşik olarak tanımlar. Hazırlık: Katılımcı 400 metrelik bir pistte test yapar. Kalp atım hızı monitörü takılır ve doğru…
Makaleyi oku →Antrenman Programı nasıl yapılır? Uyulması Gereken Temel prensipler nelerdir? Nelere dikkat edilmeli? Dinlenme ve yenilenme aralıkları Nasıl Belirlenmeli? Hazırlık dönemi ve kış programımda nasıl bir plan takip edilmeli? Merak ettikleriniz bu ve bunun gibi sorularsa yazıyı okuyabilirsiniz. İster elit bir profesyonel sporcu olun, ister bir amatör sporcu veya yeni başlayan biri. Öncelikle antrenman programınızın sonunda…
Makaleyi oku →AntrenmanKarbonhidrat-periyodizasyonucarbohydrate periodizationAntrenman yoğunluğu ve hedefine göre günlük ve dönemsel bazda karbonhidrat alımının kasıtlı olarak değiştirildiği beslenme stratejisidir; "train low, compete high" yaklaşımı bu modelin özeti sayılabilir. Düşük glikojenle yapılan antrenmanlar mitokondrial biyogenezi ve yağ oksidasyonu adaptasyonlarını güçlendirebilir. Antrenman kalitesi bozulmadan uygulanabilmesi için planlama kritik öneme sahiptir.Sözlükte Gör →
Makaleyi oku →Protokol PWC170 testi, kişinin 170 atım/dakika kalp atım hızında ulaşabileceği fiziksel çalışma kapasitesini watt cinsinden tahmin eden submaksimal bir bisiklet testi protokolüdür. Maksimal efor gerektirmeyen yapısı sayesinde geniş popülasyonlara uygulanabilir. Hazırlık: Bisiklet ergometre uygun yüklere ayarlanır. İki ardışık yük seviyesi, her biri 5 dakika olmak üzere uygulanacaktır. Katılımcıya yük seviyeleri önceden bildirilmez. Isınma: 3-5 dakika…
Makaleyi oku →Enzim nedir? Ve egzersiz ile nasıl bir bağlantısı olabilir? Temel olarak, sindirim sistemindeki enzimlerin görevi, vücudunuzdaki kimyasal tepkimeleri hızlandırmak amacıyla katalizör görevi görmektir -ilk olarak daha büyük molekülleri vücut tarafından daha kolay emilimi sağlanacak kadar küçük parçacıklara ayırmak olarak. İnce bağırsağın ilk ve en kısa kesimi olan duodenum amino asitlerin proteinlerden, yağ asitleri ve kolesterolün…
Makaleyi oku →Yaşamsal faaliyetlerini sürdürmek için vücudumuz tekrar tekrar fizyolojik tepkiler verir ve maruz kaldığı her türlü strese uyum sağlamaya çalışır. Vücudumuzu sıcaklık, nem veya basınç gibi birçok faktör sürekli olarak etkiler. Doğal olarak her türlü etki altında kalan vücut, tepkilerini hayatta kalabilmek amacıyla düzenler.Aksi takdirde bu stresler vücut dokularını yıpratacak kadar etki gösterebilir ve yenilenemeyen dokular,…
Makaleyi oku →Koşmak kaç kalori yakar? Hepimiz koşunun ne kadar yararlı olduğunu biliyoruz. Ancak koştuğumuzda ne kadar enerji harcadığımızı biliyor muyuz? Ya da egzersizde kalori yakımını etkileyen faktörleri? Biz temel olarak ele aldığımız Koşu Sporundan bahseceğiz. Ancak etkileyen faktörleri inceleyerek siz de kendi aktivitelerinizde kullanabilirsiniz. Kalori: Besinlerin, dokular içinde yanarak vücudun sıcaklık ve enerjisini sağlama değerlerini gösteren…
Makaleyi oku →Bisiklet antrenmanı yapıyorsanız veya bisiklet yarışlarını izlemeyi seviyorsanız bir şekilde güç ve watt değerlerini duymuş olmalısınız. Bizimde bu yazıda yaptığımız gibi konuşmak ve yazmak ne kadar kolay olsa da yüksek watt değerlerini içeren antrenmanlar yapmak oldukça zorlayıcı. Vücudumuzun sınırlarını bildiğimizde ve referans olarak kullanabileceğimiz watt vb. değerleri antrenmanlarımızda kullandığımızda gelişim için ne kadar efektif olduğunu…
Makaleyi oku →HIIT uyarlamalarını ele aldığımızda, vücudun enerji üretim mekanizmalarını ve dolayısıyla da oksijen tüketimi ve anaerobik glikolitik metabolizma süreçlerini göz önünde bulundurmamız gerekir. Egzersiz seansındaki yüklenmelerin yoğunluğu, süresi ve dinlenme aralıklarını hesaplarken bu süreçleri düşünür ve sporcuya özgü planlamaya çalışırız. Dikkat ettiğimiz değişkenlerden biri, vücudumuzun Maksimum Oksijen tükettiği yoğunluk düzeylerinde geçirdiği süre ve bu sürenin farklı…
Makaleyi oku →Bu yazıyı alışılmış biçimde — üçüncü şahıs, hakemli kaynak, sistematik analiz — yazmayacağım. Bugün daha kişisel bir şey paylaşmak istiyorum: Neden yıllarımı bir kitaba verdim ve bu proje neyin üzerine inşa ediliyor. Bir Kürek Teknesiyle Başlayan Soru Her şey kürek teknesinde başladı. İki bin metrelik bir parkurda — altı dakikadan kısa süren bir mesafede —…
Makaleyi oku →Aşil tendinopatisi, genellikle tendondaki anatomik değişikliklerin neden olduğu dejeneratif bir durumdur. Tendon boyunca veya topuk kemiğinde (calcaneus) ağrılar olarak hissedilir. Topukta, genellikle sabah saatlerinde veya koşuya başlarken hissedilen ağrılar ortaya çıkar. Isınma yapıldığında ise ağrılar geçici olarak azalır. Hızlı ve uygun bir şekilde tedaviye başlanmalıdır. Bu şartlar sağlanmazsa rahatsızlık kronik bir hal alabilir. Aşil tendinopatisi,…
Makaleyi oku →Tek bir alfa motor nöron ve onun innerve ettiği tüm kas lifleri topluluğu. Kas kuvvetinin üretilmesinin temel işlevsel birimi olan motor ünitenin işe alım
Makaleyi oku →Bu sitede deneyiminizi iyileştirmek ve trafik ölçümü için çerez kullanıyoruz. Google Analytics ve gelecekte yer alabilecek reklam çerezleri yalnızca onayınızla çalışır. Gizlilik Politikası
