Önizleme
Hüseyin Akbulut, MSc (2026). 5-0-5 Yön Değiştirme Testi — Protokol, Normlar ve Uygulama. Sporeus. Erişim, 2 Ekim 2026. https://sporeus.com/egzersiz-testleri/5-0-5-yon-degistirme-testi/
Ölçtüğü Parametre: Yön değiştirme hızı, deselerasyon-reakselasyon kapasitesi
İçindekiler
Zorluk Düzeyi: Orta | Kategori: Anaerobik
Protokol
5-0-5 Yön Değiştirme Testi, Draper ve Lancaster (1985) tarafından tanımlanan ve yön değiştirme hızını (COD) ölçen basit ama geçerli bir saha testidir. Katılımcı 15m koşar, 180° döner ve 5m koşarak bitiş çizgisini geçer.
Hazırlık: Koniler 5m, 10m ve 15m noktalarına yerleştirilir. Fotosel sistemi 10m noktasına (dönüş noktasından 5m önce) ve bitiş çizgisine (15m) kurulur. Katılımcı 10-15 dakika ısınma yapar ve 2-3 pratik deneme yapar.
Test Prosedürü: Katılımcı başlangıç çizgisinde (15m konisi) bekler. Komutla birlikte koşmaya başlar ve 5m önceki fotosel noktasını geçer. 15m konisine dokunur (veya geçer) ve 180° dönerek geri koşar. 10m konisini geçtiğinde saat durur. Toplam ölçülen süre fotosel arasındaki 5m fazın gidiş-dönüş süresidir.
Değerlendirme: Sol ve sağ bacak pivot testleri ayrı ayrı yapılır. İki bacak arasındaki asimetri değerlendirme için kritiktir. Asimetri >10% potansiyel yaralanma riskini gösterir.
Hesaplama: 5-0-5 süresi (sn) = fotosel çiftinin topladığı süre. Sol/sağ asimetri (%) = |(sol − sağ)| / [(sol + sağ)/2] × 100.
Test Sonrası: Soğuma yürüyüşü yapılır. Sol-sağ asimetri profili yorumlanır. Gerekirse rehabilitasyon veya kuvvet dengesi egzersizleri reçete edilir.
Formül
5-0-5 time (sec) = fotosel ölçümü; Asimetri (%) = |sol - sağ| / [(sol+sağ)/2] × 100
Gerekli Ekipman
15m düz zemin, fotosel veya kronometre, koni
Normatif Değerler (Yaş: 18-25 (takım sporcuları))
| Sınıflandırma | Erkek | Kadın |
|---|---|---|
| Mükemmel | <2.20 saniye | <2.50 saniye |
| İyi | 2.20-2.40 saniye | 2.50-2.70 saniye |
| Ortalama | 2.40-2.60 saniye | 2.70-2.90 saniye |
| Ortalamanın Altı | 2.60-2.80 saniye | 2.90-3.10 saniye |
| Zayıf | >2.80 saniye | >3.10 saniye |
Pratik Uygulamalar
5-0-5 testi, futbol, basketbol ve netball gibi yön değiştirmenin kritik olduğu sporlarda ACL yaralanma riski taraması ve rehabilitasyon geri dönüş değerlendirmesinde kullanılmaktadır.
Sınırlılıklar
Bilişsel reaktivite değil yalnızca mekanik COD hızı ölçülür. Zemin sürtünmesi ve ayakkabı tipi sonuçları etkiler.
İlgili Testler: T-Test Agility, Illinois Agility Test, Pro Agility Test
Kaynaklar: Draper JA & Lancaster MG, 1985, Aust J Sci Med Sport; Nimphius S et al., 2016, Int J Sports Physiol Perform
Protokol 5-0-5 Yön Değiştirme Testi, Draper ve Lancaster (1985) tarafından tanımlanan ve yön değiştirme hızını (COD) ölçen basit ama geçerli bir saha testidir. Katılımcı 15m koşar, 180° döner ve 5m koşarak bitiş çizgisini geçer. Hazırlık: Koniler 5m, 10m ve 15m noktalarına yerleştirilir. Fotosel sistemi 10m noktasına (dönüş noktasından 5m önce) ve bitiş çizgisine (15m) kurulur. Katılımcı 10-15 dakika ısınma yapar ve 2-3 pratik deneme yapar. Test Prosedürü: Katılımcı başlangıç çizgisinde (15m konisi) bekler. Komutla birlikte koşmaya başlar ve 5m önceki fotosel noktasını geçer. 15m konisine dokunur (veya geçer) ve 180° dönerek geri koşar. 10m konisini geçtiğinde saat durur. Toplam ölçülen süre fotosel arasındaki 5m fazın gidiş-dönüş süresidir. Değerlendirme: Sol ve sağ bacak pivot testleri ayrı ayrı yapılır. İki bacak arasındaki asimetri değerlendirme için kritiktir. Asimetri >10% potansiyel yaralanma riskini gösterir. Hesaplama: 5-0-5 süresi (sn) = fotosel çiftinin topladığı süre. Sol/sağ asimetri (%) = |(sol − sağ)| / [(sol + sağ)/2] × 100. Test Sonrası: Soğuma yürüyüşü yapılır. Sol-sağ asimetri profili yorumlanır. Gerekirse rehabilitasyon veya kuvvet dengesi egzersizleri reçete edilir. Formül
5-0-5 time (sec) = fotosel ölçümü; Asimetri (%) = |sol - sağ| / [(sol+sağ)/2] × 100
Gerekli Ekipman
15m düz zemin, fotosel veya kronometre, koni
