Önizleme
Hüseyin Akbulut, MSc (2026). Maksimal Anaerobik Koşu Testi (MART) — Protokol, Normlar ve Uygulama. Sporeus. Erişim, 5 Ekim 2026. https://sporeus.com/egzersiz-testleri/maksimal-anaerobik-kosu-testi-mart/
Ölçtüğü Parametre: Anaerobik iş kapasitesi, glikoliz egzersiz kapasitesi
İçindekiler
Zorluk Düzeyi: Cok-zor | Kategori: Anaerobik
Protokol
Maksimal Anaerobik Koşu Testi (MART), Rusko ve ark. tarafından geliştirilen ve koşu bandında aşamalı artan sprint yoğunluğuyla anaerobik çalışma kapasitesini ölçen bir laboratuvar testidir.
Hazırlık: Yüksek hız kapasiteli koşu bandı (>25 km/sa) gereklidir. Katılımcı vücut ağırlığı kaydedilir. Kan laktat ölçer ve kalp atım hızı monitörü hazırlanır. 10 dakika ısınma: 5 dakika hafif koşu, 5 dakika orta yoğunluk.
Protokol: Her deneme 20 saniye sprint + 100 saniye pasif dinlenmeden oluşur (1:5 iş:dinlenme oranı). Başlangıç hızı erkekler için 3.0 m/s, kadınlar için 2.5 m/s. Her sprint setinde hız 0.5 m/s artırılır. Test, katılımcı belirlenen hızı 20 saniye boyunca sürdüremeyeceği noktaya kadar devam eder.
Veri Kaydı: Her sprint setinde kan laktat (her 2 setten bir), kalp atım hızı ve son tamamlanan hız kaydedilir. Laktat-güç ilişkisi grafiğe çizilir.
Hesaplama: Maksimal anaerobik koşu hızı (VMART) = son başarıyla tamamlanan sprint hızı (m/s). Anaerobik kapasite = tüm sprint iş yüklerinin toplamı (joule). Bu değer laktat yanıt eğrisiyle ilişkilendirilir.
Test Sonrası: Aktif soğuma 10 dakika yapılır. Kan laktat 5 ve 10 dakikada tekrar ölçülür. Sonuçlar antrenman yoğunluk zonları ve anaerobik kapasite değerlendirmesi için raporlanır.
Formül
VMART (m/s) = son tamamlanan sprint hızı; anaerobik kapasite (J) = Σ(F × mesafe) her sprint için
Gerekli Ekipman
koşu bandı (yüksek hız kapasiteli), kalp atım hızı monitörü, kan laktat ölçer
Normatif Değerler (Yaş: Elit sprinterlər ve takım sporcuları)
| Sınıflandırma | Erkek | Kadın |
|---|---|---|
| Mükemmel | VMART >7.0 m/s | VMART >6.0 m/s |
| İyi | VMART 6.0-7.0 m/s | VMART 5.0-6.0 m/s |
| Ortalama | VMART 5.0-6.0 m/s | VMART 4.0-5.0 m/s |
| Ortalamanın Altı | VMART 4.0-5.0 m/s | VMART 3.0-4.0 m/s |
| Zayıf | VMART <4.0 m/s | VMART <3.0 m/s |
Pratik Uygulamalar
MART, elit dayanıklılık ve güç sporcularında anaerobik kapasite değerlendirmesi ve bireyselleştirilmiş anaerobik antrenman yoğunluğu belirlenmesinde kullanılmaktadır.
Sınırlılıklar
Yüksek hız kapasiteli koşu bandı gerektirir. Kan laktat ölçümü zahmetlidir ve teknik bilgi gerektirir. Geniş popülasyonlara uygulanamaz.
İlgili Testler: Wingate Test, Lactate Threshold Test, Blood Lactate Step Test
Kaynaklar: Rusko H et al., 1993, Int J Sports Med; Nummela A et al., 1996, Int J Sports Med
Protokol Maksimal Anaerobik Koşu Testi (MART), Rusko ve ark. tarafından geliştirilen ve koşu bandında aşamalı artan sprint yoğunluğuyla anaerobik çalışma kapasitesini ölçen bir laboratuvar testidir. Hazırlık: Yüksek hız kapasiteli koşu bandı (>25 km/sa) gereklidir. Katılımcı vücut ağırlığı kaydedilir. Kan laktat ölçer ve kalp atım hızı monitörü hazırlanır. 10 dakika ısınma: 5 dakika hafif koşu, 5 dakika orta yoğunluk. Protokol: Her deneme 20 saniye sprint + 100 saniye pasif dinlenmeden oluşur (1:5 iş:dinlenme oranı). Başlangıç hızı erkekler için 3.0 m/s, kadınlar için 2.5 m/s. Her sprint setinde hız 0.5 m/s artırılır. Test, katılımcı belirlenen hızı 20 saniye boyunca sürdüremeyeceği noktaya kadar devam eder. Veri Kaydı: Her sprint setinde kan laktat (her 2 setten bir), kalp atım hızı ve son tamamlanan hız kaydedilir. Laktat-güç ilişkisi grafiğe çizilir. Hesaplama: Maksimal anaerobik koşu hızı (VMART) = son başarıyla tamamlanan sprint hızı (m/s). Anaerobik kapasite = tüm sprint iş yüklerinin toplamı (joule). Bu değer laktat yanıt eğrisiyle ilişkilendirilir. Test Sonrası: Aktif soğuma 10 dakika yapılır. Kan laktat 5 ve 10 dakikada tekrar ölçülür. Sonuçlar antrenman yoğunluk zonları ve anaerobik kapasite değerlendirmesi için raporlanır. Formül
VMART (m/s) = son tamamlanan sprint hızı; anaerobik kapasite (J) = Σ(F × mesafe) her sprint için
Gerekli Ekipman
koşu bandı (yüksek hız kapasiteli), kalp atım hızı monitörü, kan laktat ölçer
