admin

Bu yazıyı alışılmış biçimde — üçüncü şahıs, hakemli kaynak, sistematik analiz — yazmayacağım. Bugün daha kişisel bir şey paylaşmak istiyorum: Neden yıllarımı bir kitaba verdim ve bu proje neyin üzerine inşa ediliyor. Bir Kürek Teknesiyle Başlayan Soru Her şey kürek teknesinde başladı. İki bin metrelik bir parkurda — altı dakikadan kısa süren bir mesafede — […]

2009, Bangor Üniversitesi laboratuvarı. Samuele Marcora, bisikletçilerin pedallarına bağlı güç ölçerlerden gelen verilere bakıyor. İki grup aynı fiziksel testi yapıyor — %80 zirve güçte tükenmeye kadar pedal çevirme. Tek fark: Bir grup öncesinde 90 dakika boyunca yoğun bilişsel görevler (Stroop testi, AX-CPT dikkat görevi) yapmış; diğer grup belgesel izlemiş. Kalp atım hızı, oksijen tüketimi, kan

Stanford Üniversitesi basketbol takımı, sezonun ortasında bir deneye katılıyor. Araştırmacı Cheri Mah’ın tek talimatı: Geceleri en az 10 saat yatakta kalın. Altı hafta sonra sonuçlar geldiğinde antrenörler inanamıyor — sprint süreleri düştü, serbest atış isabet oranı yükseldi, reaksiyon süreleri kısaldı, öznel enerji ve ruh hali iyileşti. Takıma yeni bir takviye verilmemişti, antrenman programı değişmemişti. Tek

1966, Stockholm. İsveçli fizyolog Jonas Bergström, bir koşucunun bacağına iğne batırıyor — vastus lateralis kasından 20-50 miligramlık bir doku örneği alıyor. Bir bacak tükenene kadar çalıştırılmış, diğeri dinlendirilmiş. Üç gün yüksek karbonhidratlı diyetin ardından biyopsi tekrarlanıyor. Tükenmiş bacaktaki glikojen, dinlenmiş bacağın iki katına çıkmış. Süperkompensasyon — vücudun “bir daha aç kalmayayım” refleksi — ilk kez

Buhara, 1025 yılı. Orta Asya’nın en parlak zekâsı, otuz yılını alan bir eserin son sayfalarını yazıyor. Abū ʿAlī al-Ḥusayn ibn ʿAbd Allāh ibn Sīnā — Batı’nın Avicenna dediği, İslam dünyasının eş-Şeyḫu’r-Reʾīs olarak andığı hekim, filozof ve bilim insanı — el-Kanun fi’t-Tıb’ı (Tıp Kanunu) tamamlıyor. Beş kitap, bir milyon kelimeye yakın hacim, dönemin bilinen tüm tıbbi

Joan Benoit Samuelson, 5 Ağustos 1984 — Los Angeles Olimpiyatları, kadınlar maratonu. İlk olimpiyat kadınlar maratonunda 2:24:52 ile altın madalya. VO₂ maks’ının %85-90’ında iki saatten fazla koşabilmesini sağlayan şey ne kalbi ne de akciğerleriydi — Tip I kas liflerindeki mitokondriyal yoğunluğuydu. Elitlerin %6-9’luk mitokondriyal hacim yoğunluğu, sedanter bireylerin %3-4’ünün neredeyse iki katıdır. Bu iki kat,

Edirne, temmuz sıcağı. Sarayiçi’nde zeytin yağıyla kaplanmış pehlivanlar saatlerce güreşiyor — 30-38°C ortam sıcaklığında, buharlaşmalı soğutma yağ tabakasıyla engellenmiş halde, kalp atım hızı tahminen 150-180 bpm aralığında. 1346’dan bu yana kesintisiz düzenlenen Kırkpınar, dünyanın en eski sürekli spor festivalidir — UNESCO Somut Olmayan Kültürel Miras listesinde. Ağır sıklet maçları 2013’e kadar süresizdi; şimdi 40 dakikayla

6 Mayıs 1954, Oxford’un Iffley Road pisti. 25 yaşında bir tıp öğrencisi, 3.000 kişinin önünde start aldı. Roger Bannister, nöroanatomi eğitimi almış bir doktordu — ve tam da bu yüzden dört dakika bariyerinin fiziksel değil psikolojik olduğunu biliyordu. Mil rekoru 1945’ten beri 4:01,4’te takılmıştı. Bannister’ın son 400 metresinde vücudunda fırtınalar kopuyordu: Epinefrin dinlenme değerinin 10