📖 1 dakika okuma süresi
Güncel kalın
Okunuş: /he-ma-tok-rit/ | İngilizce: Hematocrit | Kategori: Fizyoloji | Düzey: Temel
Detaylı Açıklama
Hematokrit (Hct), tam kanda eritrositlerin kapladığı hacmin toplam kan hacmine oranıdır ve yüzde (%) olarak ifade edilir. Erkeklerde normal aralık %40–52, kadınlarda %36–46’dır. Yüksek hematokrit, daha fazla eritrosit içerdiğinden oksijen taşıma kapasitesini artırır; ancak kan viskozitesini de yükseltir. Aşırı viskozite, kardiyovasküler iş yükünü artırabilir ve tromboz riskini yükseltebilir. Dehidrasyon görünürde hematokriti artırır (plazma hacmi azalır), gerçek bir adaptasyon değildir. Uzun süreli dayanıklılık antrenmanı, plazma genişlemesi nedeniyle hematokriti düşürebilir; bu ‘spor anemisi’ görünümü yaratsа da gerçekte bir adaptasyondur. EPO kullanımı veya yüksek rakım koşullandırması hematokriti anlamlı ölçüde artırabilir. UCI (Bisiklet Birliği) geçmişte hematokriti %50 ile sınırlamıştır. Kan tablosuyla birlikte değerlendirilmesi gereken bağlamsal bir parametredir.
Sporculara Klinik Önemi
Yüksek rakım adaptasyonu, antrenman yükü izleme ve doping kontrolü bağlamında önemli hematolojik gösterge.
İlgili Kavramlar
Hemoglobin, Eritropoietin, Plazma Hacmi, Kan Hacmi
Kaynak: Sawka et al., Medicine & Science in Sports & Exercise, 2000
Spor bilimindeki son gelişmeleri kaçırmayın
Kanıta dayalı spor bilimi içerikleri, antrenman ipuçları ve yeni yazıların ilk okuyucusu olmak için abone olun.
