📖 1 dakika okuma süresi
Güncel kalın
Okunuş: /kre-a-tin fos-fat/ | İngilizce: Creatine Phosphate | Kategori: Fizyoloji | Düzey: Orta
Detaylı Açıklama
Kreatin fosfat (PCr veya fosfokreatin), iskelet kasında mitokondri ve sitozolde depolanan yüksek enerjili bir fosfat bileşiğidir. Kreatin kinaz enzimi aracılığıyla ADP’ye fosfat grubu transfer ederek ATP’yi yeniler: PCr + ADP → ATP + Kreatin. Bu reaksiyon çok hızlı gerçekleştiğinden 0–10 saniyelik maksimal çabalar (sprint, sıçrama, ağırlık kaldırma) için temel enerji kaynağıdır. Kreatin fosfat depoları yaklaşık 8–10 saniye içinde büyük ölçüde tükenir. Toparlanma döneminde aerobik yollardan yeniden sentezlenir; tam yenilenme için 2–5 dakika gerekir. Oral kreatin takviyesi kas PCr depolarını %15–30 oranında artırarak yüksek şiddetli tekrarlı performansı iyileştirir. Dayanıklılık sporcuları için doğrudan katkısı sınırlıdır, ancak güç-dayanıklılık sporlarında (bisiklet sprint, kürek) önemi artar.
Sporculara Klinik Önemi
Kısa süreli yüksek şiddetli egzersiz kapasitesinin biyokimyasal temeli; kreatin takviye araştırmalarının odak noktası.
İlgili Kavramlar
ATP-PCr Sistemi, Kreatin, Anaerobik Metabolizma, Enerji Sistemleri
Kaynak: Greenhaff et al., American Journal of Physiology, 1993
Spor bilimindeki son gelişmeleri kaçırmayın
Kanıta dayalı spor bilimi içerikleri, antrenman ipuçları ve yeni yazıların ilk okuyucusu olmak için abone olun.
