📖 1 dakika okuma süresi
Güncel kalın
Okunuş: /ok-si-jen bor-cu/ | İngilizce: Oxygen Debt | Kategori: Fizyoloji | Düzey: Orta
Detaylı Açıklama
Oksijen borcu kavramı, Hill ve Meyerhof tarafından 1920’lerde geliştirilen ve egzersiz sonrası yükselen oksijen tüketimini açıklayan tarihsel bir modeldir. Egzersiz sırasında anaerobik yollarla oluşan laktat ve diğer metabolitleri bertaraf etmek için toparlanma döneminde fazladan oksijen tüketildiği şeklinde tanımlanmıştır. Günümüzde bu kavram EPOC (Excess Post-exercise Oxygen Consumption) terimiyle daha kapsamlı biçimde ele alınmaktadır. Laktat temizlenmesi oksijen borcunun yalnızca bir bileşenidir; ısı dağılımı, hormonal normalizasyon, ATP-PCr yenilenmesi, miyoglobin yeniden oksijenlenmesi ve otonomik sistem aktivasyonu da toparlanma oksijen tüketimine katkıda bulunur. Uzun ve yüksek yoğunluklu egzersizler büyük EPOC oluşturur. Oksijen borcu kavramı terminoloji olarak yerini EPOC’a bıraksa da klinik ve eğitim ortamlarında hâlâ kullanılmaktadır.
Sporculara Klinik Önemi
Egzersiz sonrası toparlanma sürecini anlamada ve enerji harcaması hesaplamalarında referans alınır.
İlgili Kavramlar
EPOC, Laktat Eşiği, Anaerobik Metabolizma, Toparlanma
Kaynak: Gaesser & Brooks, Journal of Applied Physiology, 1984
Spor bilimindeki son gelişmeleri kaçırmayın
Kanıta dayalı spor bilimi içerikleri, antrenman ipuçları ve yeni yazıların ilk okuyucusu olmak için abone olun.
