📖 1 dakika okuma süresi
Güncel kalın
Okunuş: /kan bas-kı-sı/ | İngilizce: Blood Pressure | Kategori: Fizyoloji | Düzey: Temel
Detaylı Açıklama
Kan basıncı, kalbin kasılmasıyla (sistol) ve gevşemesiyle (diyastol) oluşturulan damar içi basıncın ölçümüdür; mmHg cinsinden ifade edilir. Normal değer 120/80 mmHg olup sistolik basınç kalbin kasıldığı, diyastolik ise gevşediği andaki basıncı gösterir. Egzersiz sırasında sistolik basınç belirgin biçimde yükselir (200–240 mmHg’ye kadar çıkabilir), diyastolik ise büyük ölçüde sabit kalır veya hafif düşer. Bu yükselme, artan kalp debisini yansıtır. Toplam periferik direnç, egzersiz sırasında çalışan kaslarda vazodilatasyonla azalır. Düzenli aerobik antrenman istirahat kan basıncını ortalama 5–10 mmHg düşürür; bu hipertansiyon yönetiminde önemli bir klinik bulgudur. Yüksek dirençli egzersizler sistolik basıncı çok daha yükseltebilir ve Valsalva manevrası ile birleşince kardiyovasküler yük artar. Hipertansif bireylerde egzersiz şiddetinin ayarlanması gerekir.
Sporculara Klinik Önemi
Kardiyovasküler sağlık izlemi, egzersiz reçetesi ve hipertansiyon yönetimi için temel ölçüm parametresi.
İlgili Kavramlar
Kalp Debisi, Kardiyovasküler Sistem, Egzersiz Fizyolojisi
Kaynak: Pescatello et al., Medicine & Science in Sports & Exercise, 2004
Spor bilimindeki son gelişmeleri kaçırmayın
Kanıta dayalı spor bilimi içerikleri, antrenman ipuçları ve yeni yazıların ilk okuyucusu olmak için abone olun.
